رشد ۲۰ تا ۲۳ درصدی اعتبار کالابرگ منطقی است

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، عبدالناصر همتی با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری به پرسش‌ها پاسخ گفت. متن کامل گفتگو به شرح زیر است:

سؤال: در مقدمه اشاره کردم به سفر شما به بغداد و همچنین هند، حضور شما در اجلاس بریکس و دستاورد‌هایی که این سفر‌ها برای کشور داشت؟

همتی: اجلاس بریکس برای کشور ما خیلی مهم است، برای این که کشور‌هایی که در آن‌جا حضور دارند، جزو کشور‌هایی هستند که جزو شرکای اصلی تجاری ما هستند و همراهان ما در مسائل سیاسی بین‌المللی هستند؛ ازجمله هند، روسیه، چین، برزیل و آفریقای جنوبی که در واقع از اعضای بنیانگذار بریکس هستند و بقیه کشور‌هایی که شرکت می‌کنند. بریکس اگر بتواند از آن چیزی که در ایده است به عمل برسد، چیزی هم بود که من در آن‌جا مطرح کردم و خواستار شدم که به تدریج، بریکس باید به سمت عملیاتی کردن ایده‌های خود برود. کار‌های خوبی کردیم، پیشنهاد‌های خوبی دادیم و امیدوارم به آینده بریکس که ان‌شاءالله بتواند شکل بگیرد در مبادلات به خصوص تجاری بین کشور‌ها و از همه مهمتر ما پیشنهادی در آن‌جا دادیم که یک کانال مالی ایجاد شود، در واقع کریدور مالی مثل کریدور‌هایی که مثلاً برای راه و رفت‌و‌آمد‌های فیزیکی داریم، کریدور‌ها برای ژئوپلتیکی مطرح است، ما برای مالی هم می‌توانیم داشته باشیم و با تکیه بر رمزپول‌های بانک‌های مرکزی بتوانیم باهم کار کنیم و وابستگی خود را به اعضای دیگران کاهش دهیم؛ این به نظرم ایده خوبی است و می‌تواند اقتصاد این کشور‌ها را پیش ببرد، مهمتر از خود بریکس، حاشیه بریکس است و ما فرصتی که با رؤسای بانک‌های مرکزی روسیه، چین، هند و بقیه صحبت می‌کنیم؛ با هند مذاکرات خوبی داشتیم و توافقات خوبی کردیم و با بقیه اعضا هم همین‌طور، ما الان دنبال این هستیم که روابط دوجانبه و سه‌جانبه می‌تواند بین این اعضا باشد، بتوانیم نقل و انتقال‌های مالی و خرید‌های خود را انجام دهیم. به نظرم در همین حدی که عرض کردم این اجلاس برای ما خوب و موفق بود و من پیگیری‌های لازم را ان‌شاءالله من و همکارانم در بانک مرکزی ادامه می‌دهیم که به نتایج خوبی برسیم و بتوانیم بخشی از فشار‌های تحریمی را از این طریق خنثی کنیم. در مورد عراق هم روابط خوبی داریم؛ هم روابط سیاسی و هم روابط اقتصادی خوبی داریم. ما ۱۲ میلیارد دلار قبل از جنگ به عراق صادرات داشتیم؛ چهار میلیارد آن مربوط به دولت است؛ گاز و برق است، هشت میلیارد آن هم بخش خصوصی بود. یک اشکالاتی در صادرات بخش خصوصی ایجاد شده، با وزیر تجارت آن مفصل راجع به تعرفه‌ها و اختلاف نرخ ارزی که الان در عراق ایجاد شده صحبت کردیم. آنها هم الان یک نرخی نیستند، یعنی یک نرخ ارز رسمی دارند، یک نرخ هم در بازار دارند، صادرکنندگان ما اگر بخواهند با آن نرخ عمل کنند یک ذره قدرت رقابتی آنها کاهش پیدا می‌کند. برای این باید فکری کنیم، صحبت کردیم که راهکار‌هایی پیدا کنیم، با وزیر دارایی‌اش صحبت کردیم بابت مطالباتی که از دولت عراق داریم و قول دادند که بدهند، البته آنها هم مشکل ما را دارند یعنی، چون تنگه هرمز بسته شده، نمی‌توانند صادرات کنند و حقوق‌شان را پرداخت کنند، حقوق‌شان را عمدتاً از درآمد نفت می‌دادند ولی الان سه تا چهار ماه است در پرداخت حقوق‌های خود هم دچار مشکل بودند. بحث سوم؛ پول‌های ما در بانک عراقی است که صحبت کردیم ان‌شاءالله مشکل آن حل شده و ان‌شاءالله بهتر می‌شود به تدریج و ما استفاده لازم را در روز‌ها و هفته‌های آینده از آن خواهیم داشت. دیداری هم که با نخست وزیر عراق داشتیم، این مباحث؛ مسائل مطالبات، روابط اقتصادی، نکته مهمی که با نخست وزیر به نتیجه رسیدیم این است که ما بتوانیم به تکیه منابعی که در بانک تی بی‌آی عراق داریم بتوانیم پشتوانه قرار دهیم برای صدور ضمانت‌نامه برای پیمانکاران ما که در عراق کار می‌کنند، این را هم ایشان پذیرفت و دستور مساعد صادر کردند. در مجموع به نظرم ما با عراق کار‌های خوبی می‌توانیم انجام دهیم و تیم مدیریتی جدید عراق هم آمادگی دارند که این روند را توسعه دهند.

سؤال: هر از گاهی ما در فضای مجازی در بین خبرها، خبری می‌شنویم که هواپیمایی نشست، مقداری؛ یک عدد مشخصی که در خبر‌ها و فضای مجازی منتشر می‌شود و دست به دست می‌شود از طلا و از اموال بلوکه شده و مسدود شده ایران به ایران برگشت، صحت دارد؟

همتی: نه.

سؤال: توضیح می‌دهید؟

همتی: آخر من چه توضیحی بدهم، شایعه می‌نویسند، من چه توضیح دهم راجع به آن.

سؤال: به عنوان رئیس کل بانک مرکزی آیا بحث آزادسازی اموال مسدود شده، بحث تفاهم اسلام‌آباد و قرار‌هایی که قرار بود اتفاق بیفتد، آیا اتفاق افتاد؟

همتی: آن بحثی که شما می‌گویید یک موضوع دیگری است، این که در ارتباط با تفاهمنامه باید آزاد شود؛ نه، آن هنوز آزاد نشده، باید حتماً اشاره کنم که این تفاهمنامه واقعاً تفاهمنامه به نفع کشورمان بود و کار و زحمت زیادی روی آن کشیده شده بود و می‌توانست پایه خوبی باشد، حالا به هر دلیلی این الان رفته در محاق و ان‌شاءالله باز احیا شود و ما بتوانیم ادامه دهیم بحث‌ها را، البته بر اساس منافع ملی خودمان، ما معتقدیم که همه این حرکت‌ها باید بر مبنای منافع ملی خودمان و با تأیید مقام معظم رهبری باید پیش برود و این را هم دولت، هم شورای امنیت ملی در این زمینه مصمم و مصّر هستند که در این مسیر بتوانند این را پیش ببرند. یکی از بند‌های آن؛ آزادسازی بود، ما تفاهم‌های اولیه‌ای کرده بودیم که ۱۲ میلیارد دلار از این پول‌های ما به نحوی آزاد شود، شش میلیارد که از گذشته پیش قطر داشتیم و شش میلیارد هم در جا‌های دیگر داشتیم که قرار بود اعتباری قطر بدهد به پشتوانه آن پول‌هایی که داشتیم که معطل نشویم، این را استفاده کنیم و بعد هم برویم آنها را هم در انتهای اجرای قطعی توافق، قابل برداشت بودند که آنها بتوانند از آن استفاده کنند، ولی به هر حال نیمه‌کاره ماند با این که تفاهمنامه هم امضا شده بود، دو یادداشت تفاهم جدی، در واقع قرارداد امضا شده بود. به هر حال الان شرایطی است که من واقعاً نمی‌دانم، چون من در بخش سیاسی آن خیلی پیگیری نمی‌کنم، اما در بخش اقتصادی آن اطلاع دارم که فعلاً اتفاق خاصی نیفتاده است.

سؤال: ما در شرایط جنگی هستیم و نکته‌ای که همیشه هم از زبان کارشناسان می‌شنویم و هم مسئولان روی آن بسیار متمرکز می‌شوند؛ دشمن فقط در عرصه نظامی با ما نمی‌جنگد، یکی از مهمترین حوزه‌هایی که جنگ خود را از پیشتر آغاز کرده و همچنان ادامه می‌دهد و برای آینده هم برنامه‌ریزی دارد، جنگ اقتصادی است، فکر می‌کنید اقدامات بانک مرکزی که در مراحل و مقاطع زمانی مختلف، اقدامات متفاوتی حالا هم انجام می‌دهد، مناسب این شرایط هست؟

همتی: بله، در این که ما محدودیت داریم؛ شکی نیست، بالأخره همه کشور‌های همسایه ما هم همین طور است، ما با قطری‌ها، عراقی‌ها و هر کدام از اینها صحبت می‌کنیم الان تقریباً درآمد‌های قطر و عراق از صادرات خود نزدیک به صفر شده و ما هم بالأخره این اتفاق افتاده، نفت صادر نمی‌کنیم و واقعیتی است، ولی ما پیش‌بینی‌های لازم را کردیم، این طور نیست که ما پیش‌بینی نکرده باشیم و دولت و بانک مرکزی اقدامات لازم را برای این کار کرده است. فرق ما با دولت‌هایی مثل قطر و عراق این است که آنها به ذخایر خود دسترسی دارند، ولی ذخایر ما را آمریکایی‌ها مسدود کردند و اجازه برداشت به آن نمی‌دهند.

سؤال: یک بله‌ای اول گفتید و بعد اشاره کردید که ما برنامه‌ریزی کردیم برای شرایط حال، یعنی ما باید وضع ما بهتر از این بود یا نه مناسب است؟ الان از دیدگاه رئیس بانک مرکزی؟

همتی: اگر منابع ما مسدود نبود، می‌توانستیم دسترسی پیدا کنیم، حتماً بهتر می‌شد.

سؤال: نه، با وجود همین شرایط و با وجود برنامه ریزی‌های شما؟

همتی: بهتر از این که ما اداره کردیم بعید می‌دانم، من ۹۷ تا ۹۹ هم رئیس بانک مرکزی بودم، شرایط ما همان‌موقع یک مقداری شبیه این بود، ولی الان خیلی سخت‌تر از آن موقع است. من اداره کردم و می‌دانم شرایط اقتصادی کشور را، نه، الان دولت خیلی خوب کار کرده، چرا می‌گویم خیلی خوب کار کرده؟ ما پیش‌بینی‌های لازم را انجام داده‌ایم.

سؤال: این را از دیدگاه رئیس کل بانک مرکزی می‌گویید؟

همتی: من باید بگویم، مگر از دیدگاه شما باید بگویم؟

سؤال: نه. از نظر مردم؟

همتی: من نظر خود را می‌گویم، مردم از نظر من حق دارند هر نظری داشته باشند، حتماً هم نظرشان مورد احترام است و ما هم تابع مردم هستیم.

سؤال: انتظار بیشتری دارند؟

همتی: قطعاً انتظار دارند، ولی ما الان در شرایطی قرار داریم که به هر حال درآمد‌های نفتی ما تحت تأثیر قرار گرفته، درآمد‌های مالیاتی ما تحت تأثیر قرار گرفته، سایر درآمد‌های ما تحت تأثیر قرار دارد، قرارداد‌ها و حق بیمه‌های تأمین اجتماعی تحت تأثیر قرار گرفته، همه اینها در اقتصاد اثر می‌گذارد. درآمد شما را کاهش می‌دهد، ولی کاری که ما کردیم؛ در شرایط ۴۰ روزه جنگ رمضان و بعد از آن و شرایطی که الان در آن هستیم ما پیش‌بینی‌هایی انجام دادیم که الان تأمین ارز کالای اساسی، دارو و همه اینها نسبت به پنج ماهه سال گذشته خیلی بهتر است. ما الان در زمینه دارو و تجهیزات پزشکی تقریباً ۳۰ درصد بیشتر از همین دوره در سال گذشته تأمین کردیم. در مورد کالا‌های اساسی کشاورزی تقریباً هشت درصد کمتر از دوره قبل بوده، ولی نه در صنعت متأسفانه کاهش پیدا کرده، چون ما اولویت‌بندی کردیم، صنعت ما یک ذره تحت تأثیر قرار گرفته، حدود ۳۰ درصد تأمین ارز ما نسبت به پارسال کاهش داشته، این فشار‌ها هست. الان پول‌هایمان را که می‌خواهیم از همه کشور‌های همسایه بگیریم، اتفاقاً جمله‌ای بگویم، خاطره‌ای از مقام معظم رهبری؛ رهبر شهیدمان، سال ۹۸ خدمت ایشان رفتم و عرض کردم من هر جا می‌روم، پول‌های ما را نمی‌دهند، اشاره کردم؛ چهار تا پنج کشوری که دور و اطراف ما بود و ما در آنها پول داشتیم، گفتم رفتم و دیگر خسته شدم، هیچ‌کدام همراهی نمی‌کنند. آقا فرمودند که پس نتیجه می‌گیریم برو قوی شو اگر راحت جهان طلبی. همین کافی بود.

سؤال: از آن سال تا امسال قوی شدید در بخش‌های مختلف بانک مرکزی؟

همتی: قوی، منظورش کشور است، یعنی باید کشور قوی باشد که نتوانند پول‌هایش را بلوکه کنند، بانک مرکزی که نمی‌تواند جلوی بلوکه شدن پول را بگیرد، بنابراین ما قوی شدیم، الان قوی هستیم، نمی‌خواهم بگویم قوی نیستیم، قوی شدیم، ولی باز آنها مقاومت می‌کنند، چرا پس ما الان توانستیم الحمدلله تا الان اداره کنیم. الان در جامعه نگاه کنید، در بازار بروید؛ کالای اساسی داریم یا نداریم، امکانات است، گران است، قبول دارم.

سؤال: شما سر می‌زنید؛ به عنوان رئیس کل بانک مرکزی بازار می‌روید، مغازه‌ها، قیمت‌ها؟

همتی: بله، من خود می‌روم، میدان می‌روم، پریروز بود فکر کنم از هند که آمدم، رفتم مشهد جلسه‌ای آن‌جا داشتیم، در حرم امام رضا علیه‌السلام راه می‌رفتم، با مردم صحبت می‌کردیم، تقریباً اکثریت که مرا می‌دیدند می‌گفتند آقای همتی فکری برای اشتغال ما کنید، بیکاری جوان‌ها خیلی زیاد شده، بله، بعد از این جنگ تعداد بیکاران ما خیلی اضافه شده، ما باید کار برای آنها کنیم، ولی به هر حال ما در مورد بازسازی جنگ باید برنامه ریزی منابع داشته باشیم؛ همه اینها محدودیت‌های کشور است، ولی این که الان در این شرایط، بالأخره الان صادرات نفت ما تقریباً قطع شده، برنامه‌ریزی ما آن قدر درست بوده، منابع ارزی داریم، من به مقام معظم رهبری هم پیغام دادم، نامه هم نوشتم؛ شما از نظر تأمین کالا‌های اساسی، دارو و ... اصلاً نگرانی نداشته باشید و بانک مرکزی و دولت تأمین می‌کند و الان هم می‌گوییم که تأمین می‌کنیم و شما الان به بازار بروید هیچ کمیودی وجود ندارد؛ این جزو برنامه‌ریزی ما بوده، ولی قبول داریم اثر محاصره و تحریم؛ ما پنج چیز باهم داریم؛ تحریم حداکثری، محاصره، قطع صادرات نفت ما، ناترازی بودجه ما؛ این چهار، پنج تا باهم فشار می‌آورند؛ هر کدام از اینها می‌تواند، اسم نمی‌برم یکی از کشور‌های همسایه به من گفت اگر در کشور ما یک پنجم این اتفاقاتی که در کشور شما افتاده، می‌افتاد، کشور را دیگر ما نمی‌توانستیم اداره کنیم. الحمدلله کشور اداره می‌شود، ولی مشکل مردم زیاد است. این مشکل که قدرت خرید مردم کاهش پیدا کرده، ان‌شاءالله با تدبیر یک‌ذره اگر اوضاع آرام شود، حتماً جبران خواهیم کرد.

سؤال: مردم حتماً در ملاقات‌ها با شما و الان که شما را در قاب رسانه ملی می‌بینند، از شما توقع دارند که به ما بگویید که برنامه بانک مرکزی برای این که الان که قدرت خرید مردم کاهش پیدا کرده و شما اشاره می‌کنید صبر کنند و صبور باشند، چیست؟ تا کی و چه وقت؟

همتی: تا کی که مقامات سیاسی باید بگویند، من که مسئول سیاسی نیستم.

سؤال: به هر حال برنامه‌ریزی؟

همتی: اگر من بودم، نظراتم را می‌گفتم، ولی من، چون مجاز نیستم نظرات خود را بگویم، من فقط بانک مرکزی را اداره می‌کنم و اقتصاد کشور بخشی سیاست‌های پولی، ارزی و اعتباری دست من است. تأمین منابع ارزی کشور دست من است، پایدار کردن منابع ارزی، کنترل بانک‌ها، تأمین مالی تولید، دست من است، این کار‌ها را انجام می‌دهم، ولی این که در آینده چه می‌شود؟ ما می‌گوییم شرایط را حفظ می‌کنیم، نمی‌گذاریم آن چیزی که دشمنان انتظار دارند، هر روز می‌آیند می‌گویند به زودی فروپاشی می‌شود، نشده، می‌بینید بالأخره کار شده در این کشور، خواهشم این است با این دید نگاه کنید. بالأخره بانک مرکزی که به تنهایی نمی‌تواند همه مشکلات را حل کند، بانک مرکزی ابزار‌ها و اختیاراتی دارد ولی فکر می‌کنم اگر شما منصفانه بخواهید نگاه کنید با این امکاناتی که در اختیار بانک مرکزی است و تمهیداتی که پیش‌بینی کردیم، به نظرم عملکرد بانک مرکزی قابل قبول است، بله من دوست دارم که تورم را تک‌رقمی کنم، نقدینگی را کنترل کنم، ولی می‌بینید سال گذشته کمبود بودجه و ارز داشته است.

سوال: بگوییم کاری نمی‌شود کرد؟

همتی: من نگفتم کاری نمی‌شود کرد.

سوال: الان گفتید؟

همتی: وسط دعوا نرخ تعیین نکنید، من نگفتم.

سوال: از نگاه بیننده هر آنچه که در ذهن او می‌گذرد، است؟

همتی: من گفتم، عیب ندارد، بینندگان عزیز این را می‌گویند.

سوال: از شما سوال می‌پرسم، شما هم می‌گویید کاری نمی‌شود کرد، شاید مردم برای‌شان سوال پیش بیاید، تورم قرار است اضافه‌تر شود و قدرت خرید مردم کاهش پیدا کند؟

همتی: من نگفتم اصلا کاری نمی‌شود کرد، گفتم کار و تلاش خود را می‌کنیم حداکثر با توجه به وضع، بهترین عملکرد داشته باشیم و داریم.

الان تورم ماه گذشته شتابش تقریبا نصف کردیم، تورم این است که یک دفعه چیزی نیست که ترمزش کشیده شود و همین امروز متوقف شود، ماه گذشته نصف شد.

بعضی‌ها می‌گفتند شما گفتید نصف شد، همه چیز دوباره گران شده، بله من نگفتم تورم اضافه نشده، شتاب تورم گرفته شده، مطمئنم البته مرداد آمارش درنیامده، با این روندی که من می‌بینیم، البته این ماه یک مقداری اجاره بها، چون مرداد، شهریور اجاره‌ها را تمدید می‌کنند، ممکن است تاثیری در تورم‌ها داشته باشد، احتمال می‌دهم که تورم ماه مرداد از ماه گذشته خیلی تفاوتی نکند.

این یعنی که ما استوپ کردیم تورم را، خیلی‌ها فکر می‌کردند ابرتورم می‌آید، تورم‌های سه رقمی و این ها، فعلا که نشده، کالا‌های اساسی که یک مقدار رفت بالا تورمش، این طبیعی بود، شما نرخ ارز ترجیحی را حذف کردید، وقتی نرخ ارز ترجیحی را حذف می‌کنید، قیمت اصلی آن کالا چهار برابر و چهار برابر و نیم می‌شود، طبیعی است که نرخش برود بالا، بنابراین قابل پیش بینی بود تورم، ولی تورم دوم که فروردین به بعد اتفاق افتاد، برای فشار هزینه بود، ناشی از زدن پتروشیمی ها، زدن فولادی‌ها و انتظارات تورمی که ایجاد کرد، باعث شد که اردیبهشت، خرداد یک مقدار تورم مان باز برود بالا و بانک مرکزی مهم‌ترین وظیفه اش مهار تورم است و این کار را کرده، مهار تورم هم به تدریج پایین آوردنش است.

با اقدام‌هایی که شروع کردیم، کنترل جدی ترازنامه بانک‌ها و برخورد هم می‌کنیم، یعنی مدیران و حتی من گفتم آن‌هایی که تخلف می‌کنند، پاداش نباید بگیرند و بروند برای انضباطی، حتی ممکن است رد صلاحیت کنیم، اضافه برداشت حق ندارند بردارند، خیلی از محدودیت‌ها برای بانک‌ها ایجاد کردیم، سپرده بانکی را ایجاد کنیم، همه این‌ها باعث شد که ترمز تورم را بکشیم.

سوال: این وضع را ادامه می‌دهید؟

همتی: حتما ادامه می‌دهیم، ما باید وضعیت را به یک وضع قابل قبول برسانیم، در مورد ارز هم، این‌ها کنار هم هستند و با هم ارتباط دارند، در مورد ارز عملکرد بانک مرکزی قابل قبول بود.

سوال: برخی از مردم سوال کنند که در برخی از مقاطع نرخ ارز بالا می‌رود، یک عدد تعجب‌آوری را لمس می‌کند، در برخی از موارد دیگر می‌آید پایین، برخی موقع‌ها مردم در کف جامعه می‌گویند پس بانک مرکزی می‌تواند کنترل کند، آیا در مواقعی که بالا می‌رود بانک مرکزی کنترل نمی‌کند یا نه، اگر کنترل نمی‌کرد، اتفاقات دیگری می‌افتاد؟

همتی: این اتفاقات که در رسانه ها، در کوتاه مدت که آمریکا یک خبری می‌دهد یا یک محدودیتی اعلام می‌کند، ۵-۶ تومان دلار در فردایی‌ها به قول معروف می‌آید بالا یا می‌رود پایین، این‌ها خیلی از نظر بانک مرکزی مهم نیست، آن چیزی که مهم است ترند بلندمدتش است.

اگر نگاه کنید از موقعی که جنگ شروع شد، یعنی ۹ اسفندماه تا الان که شش ماه گذشته است از آن، کل رشد نرخ ارز بازار عادی چیزی نزدیک ۱۶ درصد بوده، جنگ، محاصره، تحریم نفتی همه این‌ها بوده، نرخ ارز بیشتر از ۱۶ درصد رشد نکرده، بازار را عرض می‌کنم.

پس کنترل کرده بانک مرکزی، بانک مرکزی مدیریت میان مدت و بلندمدت می‌کند.

هر روز ما بیافتیم دنبال این که بردند بالا، زود عرضه کنیم، نه این کار را نمی‌کنیم، جمله‌ای هم بگویم، خوب است مردم عزیز بدانند، ما گفتیم الان هر کس می‌تواند در صرافی‌ها هزار یورو بگیرد، خیلی‌ها گفتند بانک مرکزی دارد ارزپاشی می‌کند، نه، ما با قیمت توافقی می‌فروشیم.

آمارش را بگوییم، از روزی که، از دی ماه که شروع کردیم تا امروز ما یک و هفت دهم میلیارد دلار خرید کردید، کلا سیصد میلیون دلار فروختیم، یعنی یک و چهار دهم میلیارد دلار ذخایر اسکناس بانک مرکزی را اضافه کردیم.

اگر شما سیاست درستی را اعمال کنید، می‌توانید نوسانات را کنترل کنید، ولی راجع به آینده الان صحبت نمی‌کنم، چون الان اقتصاد ما تحت فشار‌های زیادی است، مهم این است که به دنیا، به آن‌هایی که به ما فشار می‌آورند، نشان دهیم که کشور ما برنامه دارد.

کشور ما در کنار نیرو‌های مسلح، در کنار مردم اقتصادش را طوری برنامه ریزی می‌کند که از این نظر خدشه‌ای به کشور وارد نشود.

ما اگر این کار را به درستی انجام دهیم و فکر می‌کنم همکاران من در این مدت تمام تلاش خود را کردند، ان شاءالله در این زمینه هم موفق خواهیم شد.

سوال: یکی از بحث‌ها و بخش‌های بسیار مهم کشور بخش تولید است، همیشه و همواره هم مسئولان و دست اندرکاران و فعالان آن گلایه‌مند هستند از منابع مالی، می‌دانم شما و همکاران شما در بانک مرکزی بسیار دغدغه‌مند حوزه تولید هستید، بسیار روی این موضوع تاکید کردید، چه کردید و چه خواهید کرد؟

همتی: نکته‌ای عرض کنم، وقتی نرخ ارز تعدیل می‌شود، نیاز به نقدینگی در واحد‌های تولیدی افزایش جدی پیدا کند، همت کردیم یک مقدار حتی از معیار‌های خود کوتاه آمدیم که تولید خیلی آسیب نبیند و همین ۵ ماه اول امسال تسهیلاتی که بانک‌ها دادند، نزدیک ۴ هزار همت بوده، ۴ هزار همت رقم قابل توجهی است.

چیزی نزدیک ۸۸ درصد یا ۸۰ درصد آن، ۷۰ و دو سه درصدش ببخشید داده شده به کسب و کار‌ها و سرمایه در گردش، بنابراین ما تمام تلاش مان را می‌کنیم، الان برای داروساز‌ها آمدیم ۱۵۰ همت برای شان نقدینگی تامین کردیم، پیش بینی می‌کنیم که تا پایان سال ۳۰۰ همت در اختیارشان تامین کنیم، چون برای ما مهم است، دارو باید به موقع ساخته شود و دست مردم برسد.

برای واحد‌های تولیدی پیش بینی کردیم از روش‌های زنجیره‌ای تامین مالی، یعنی گام، برات الکترونیکی یا فکتورینگ، این‌ها سه روشی است که از سال ۹۹ این‌ها را وضع کردیم و پایه گذاری کردیم، الان به جا‌های خوبش رسیده، ما سال گذشته در ارتباط با همین روش‌های تامین مالی یک چیزی نزدیک در همین ۵ ماه پارسال یازده همت بوده، ولی امسال در همین ۵ ماه شده ۱۸۰ همت و برنامه‌های مان این است که تا پایان سال نزدیک ۷۰۰ همت از طریق همین زنجیره به تولیدکننده‌ها بدهیم.

با برنامه‌ریزی که کردیم واحد‌های تولیدی از نظر این مشکل ندارند، ولی این را بپذیریم واحد‌های تولیدی از نظر ارز یک مقدار مشکل دارند، به خاطر این که ارز موردنظری که باید برای صنایع تامین می‌کردیم، نسبت به سال گذشته همین ۵ ماهه سال گذشته ۳۰ درصد کاهش داشته، یعنی این ۳۰ درصد بخشی از واحد‌های تولیدی مواد اولیه ممکن است به اندازه کافی نداشته باشند.

این را هم برنامه‌ریزی می‌کنیم از روش‌های دیگر، از طریق منابع خود که در کشور‌های دیگر است، بتوانیم برای صنعت اختصاص دهیم و صنعت بتواند یک مقدار جان بیشتری بگیرد.

سوال: تا پایان تابستان این مشکل برطرف خواهد شد؟

همتی: امیدواریم حل کنیم، حتی قول داده بودم که این ماه یک مقدار اضافه کنم، اما ترجیح دادیم فعلا به دارو و کالا‌های اساسی بدهیم، چون اولویت آن‌ها بیشتر بود. ان‌شاءالله قول دادیم به آن‌ها که تأمین کنیم. شرایط متغیر است، شما می‌بینید.

سوال: تصمیم گیری‌ها طبق برنامه ریزی کلان، اما در قالب چارچوب‌های منظم است؟

همتی: تصمیم‌گیری ما نیست، ما وابسته به تصمیم‌گیری‌های دنیاست، یک ابرقدرت آن نشسته، هر روز هم دستور می‌دهد، اثر می‌گذارد در بازار‌های ما، به همسایه‌های ما، همسایه‌های ما می‌گویند، من نمی‌خواهم بگوییم، خیلی‌های آن‌ها جرأت نمی‌کنند با ما بنشینند و فیلم بگیرند، می‌گویند به ما فشار می‌آورند، عکس بگیرند، می‌گویند به ما فشار می‌آورند، واقعا جمهوری اسلامی ایران یک تنه ایستاده در مقابل استکبار، این ایستادن خیلی در دنیا مهم است، شما بروید با مسئولان کشور‌های دنیا بشینید صحبت کنید، می‌گویند شما واقعا نشان دادید که با همه کشور‌های دنیا تفاوت دارید.

این افتخار مردم ایران است و واقعا ما باید از این همه ما باید لذت ببریم، اما می‌دانم در اقتصاد شرایط ما خوب نیست، فشار به مردم خیلی زیاد است. مردم اذیت شدند، قدرت خریدشان آمده است پایین، تمام تلاش ما این است که ضمن حفظ عزت کشور، عزت آن راهی که مردم رفتند، حفظ کنیم.

مشکلات اقتصادی هم برای ما ایجاد می‌کنند، اما آن مشکلات اقتصادی را باید حداقل کنیم. ما تلاش خود را کردیم، الان نگذاشتیم در تأمین معیشت مردم اتفاقی بیافتد.

سوال: مردم از شنیدن این حرف‌ها هم آرامش پیدا می‌کنند و خوشحال می‌شوند که مسئولان همه تلاش خود را برای کشور انجام می‌دهند و نکته‌ای که گفتید روی آن خیلی فکر می‌کنم، به چند عامل اشاره کردید و گفتید هر کدام از این عامل ها، عامل ویرانی یک نظام و یک کشور می‌توانست باشد و جمهوری اسلامی ایران در برابر همه آن‌ها قدرتمندانه ایستاد و امروز و این شرایط است که باز هم شما اشاره کردید، انتظارهای مردم به حق است و باید بر مدار تأمین این انتظارها پیش رفت؟

همتی: یکی از مسئولان، اسمش را نمی‌توانم بگویم، چون ممکن است خودش ناراحت شود، آدم مهمی بود، به من گفت در سفر خارجی، آمریکایی‌ها فکر می‌کردند ایران هم مثل ونزوئلا یا کشور‌های آمریکای لاتین یا جا‌های دیگر است، فکر نمی‌کردند. او به من گفت که شما در آینده نزدیک نقش جمهوری اسلامی ایران در منطقه را خواهید دید، گفت خواهید دید که همه حساب‌هایشان آن چیزی که فکر می‌کردند، نشد و یک چیز خلاف آن و عظمت ایران را خواهند دید.

سؤال: ما هنوز در شرایط جنگیم و هنوز آن بحث‌ها، فشار‌ها و آن توطئه‌های دشمن در همه ابعاد نظامی، اقتصادی، فرهنگی، مردمی و اجتماعی هنوز ادامه دارد، اما یک افقی مطمئناً دولت و همه ارکان نظام برای پساجنگ تعریف کردند که بعد از پایان این جنگ و حتی در هفته‌ها و ماه‌های پیش‌ رو قرار است برنامه‌ریز‌ی‌های پولی و بانکی در بانک مرکزی و بخش‌های دیگر به کدام سمت هدایت شود؟

همتی: ما دو مسئله الان داریم، رئیس جمهور هر روز، اگر بگویم هر روز، شاید روز تعطیل نگویند، ولی هر روز حتی بعضی وقت‌ها روز‌های تعطیل (می‌گویند) که برای من معیشت مردم از همه چیز مهمتر است، هر روز به من می‌گویند شما یک راهکاری پیدا کنید. همین کالابرگی که همان اول اشاره کردید، بحث کالابرگ ما یک منابعی پیش‌بینی کردیم؛ هزار همت منابع نیاز دارد، یعنی هر ماه ما ۸۷ همت الان باید کالابرگ پرداخت کنیم. قبل از عید؛ یعنی تا فروردین بر اساس دستوری که از رهبر شهید انقلاب گرفتیم، ایشان دو و نیم میلیارد دلار اجازه دادند از صندوق توسعه ملی برای تأمین کالابرگ برداشت کردیم. این کالابرگ را دادیم و آن چهار ماه تا فروردین انجام شد، بعد خورد به جنگ؛ یعنی شرایط جنگی و بعد هم بحث محاصره قطع شد، دوباره برگشته شد، تنگه هرمز بسته شد، دوباره باز شد؛ همه اینها در درآمد‌های ارزی ما نوسان ایجاد کرد، بنابراین بخشی از درآمد آن که قرار بود از درآمد ارزی نفت بدهیم و بخشی هم قرار بود از بقیه درآمد ارزی؛ از سهم صندوق توسعه تأمین کنیم، وقتی این اتفاقات افتاد، درآمد‌های سازمان مالیاتی کاهش پیدا کرد، یعنی آن صد درصدی که در بودجه پیش‌بینی شده بود تأمین نشد، بنابراین یک مقداری مشکل ایجاد شد، ولی من همین امروز خدمت رئیس جمهور عرض کردم، ایشان به من گفتند که شما برو یک راهکاری برای آن پیدا کن، گفتم حتماً پیدا می‌کنیم و همین روز هم قول دادیم که کالابرگ را شما نگرانی نداشته باشید، ما این کالابرگ را برای مردم تأمین می‌کنیم، خودم هم مطمئنم که، یعنی فکر می‌کنم قطعی است، از آن موقع که کالابرگ دادیم؛ چیزی نزدیک نرخی که ارز آن در بازار مرکز مبادله عرضه می‌کنیم، چیزی نزدیک به ۲۲ تا ۲۳ درصد افزایش پیدا کرده، بنابراین بین ۲۰ تا ۲۳ درصد افزایش کالابرگ، منطقی و عادلانه است، ولی، چون منابع ارزی ما ممکن است کفاف ندهد، از روش‌های دیگری قول دادیم به رئیس جمهور، فقط نگرانی ما این است؛ نمی‌خواهیم پول چاپ کنیم برای این کار و این کار را نخواهیم کرد، برای این که شما پول چاپ کنی، یعنی عملاً تورم ایجاد کردی، نمی‌خواهیم یک چیزی این سمت بگذاریم در جیب مردم، از آن سمت از جیب‌شان برداریم، این اصلاً کار درستی نیست؛ بنابراین ما روش‌هایی را می‌رویم، دیشب هم جلسه‌ای بوده، یک دستور کاری برای دولت داریم که روش‌های مختلف برای تأمین منابع برای کالابرگ را داشته باشیم، بنابراین مردم نگران نباشند، هم کالابرگشان پرداخت خواهد شد، ان‌شاءالله با همتی هم که رئیس جمهور دارد، بتوانیم افزایش هم می‌دهیم.

سؤال: برای همه یا نه؟

همتی: حالا این که برای همه باشد یا نباشد، خیلی نظرات مختلف است؛ مجلس بیشتر نظرش این است که شما بیشتر به دهک‌های پایین بدهید، دیدگاه‌های مختلفی وجود دارد، ما باید بنشینیم در دولت جمع‌بندی کنیم که آیا مثلاً همه دهک‌ها افزایش پیدا کند، بخشی دهک‌ها بیشتر افزایش پیدا کند، بخشی کمتر افزایش پیدا کند، ما معتقدیم مثلاً دهک‌های یک تا سه قاعدتاً خیلی بیشتر باید افزایش پیدا کند، بقیه هم به تدریج و متناسب با سطح درآمدی‌شان باید افزایش پیدا کند، ولی باید مطمئن شویم تا پایان سال می‌توانیم این منابع را تأمین کنیم. این را برنامه‌ریزی می‌کنیم، ان‌شاءالله تأمین خواهیم کرد.

سؤال: راجع به ارز صحبت کردیم، راجع به کالابرگ صحبت کردیم، در بخش ارز، چون ما راجع به تولید‌کنندگان صحبت کردیم، یک گریزی هم زدیم به بازار ارز و بحث مدیریت عرضه و تقاضا، اگر نکته‌ای هست بفرمایید؟ می‌خواهم بروم سراغ بحث نظام پولی و بانکی و بحث بانک‌های کشور؟

همتی: درباره ارز، ما کاری که کردیم دنبال این بودیم که نظام پرداخت ارزی ما در جریان جنگ و بعد از جنگ مطمئن شود و این کار را کردیم؛ یعنی جابه‌جایی‌هایی که در مورد منابع خود کردیم؛ آنها را در دسترس‌تر کردیم، طوری برنامه‌ریزی کردیم که در تأمین ارز کالا‌های اساسی، دارو و نیاز‌های اساسی کشور دچار مشکل نشویم، این فعلاً الحمدلله شرایط ما خوب است، در چند ماه آینده هم مشکلی نداریم، بنابراین از این نظر ما نگرانی در این زمینه نداریم، تنها بحثی که الان داریم؛ کسری بودجه بعضی هزینه‌ها مثل همین کالابرگ و بقیه است که اینها را هم ان‌شاءالله با تمهیداتی که پیش‌بینی می‌کنیم تأمین خواهیم کرد، عرض کردم نگرانی نداشته باشیم، در مورد نرخ ارز هم که عرض کردم سعی کردیم در حدی که قابل نگهداری باشد، کنترل کنیم و به نظرم خیلی از پیش‌بینی‌هایی که در مورد نرخ ارز و تورم می‌کردند، به نظرم با این کاهش شتاب تورم و کاهش شتاب افزایش نرخ ارز و غیره، انتظار تورمی را کاهش داده، بنابراین امیدوارم با سیاست‌هایی هم که در پیش داریم؛ یک سری ابزار‌ها را به تدریج در بانک مرکزی اجرا خواهیم کرد، آنها هم اثر می‌گذارد و روی اقتصاد تورمی تأثیر مثبت خواهد داشت که انتظارات را پایین بیاورد.

سؤال: بین برنامه‌ریزی‌هایی که اشاره کردید، اولویتی قائلید برای اینکه سفره و معیشت مردم بهبود پیدا کند و بهتر شود؟

همتی: اصلاً شتاب تورم را کنترل کنیم، یعنی وضع مردم بهتر شود. وضع مردم می‌تواند بدتر هم بشود، ما می‌خواهیم بدتر نشود، می‌خواهیم اول جلوگیری کنیم که بدتر نشود، بعد هم در کنار آن راهکار‌هایی بچینیم که جبران کنیم.

سؤال: پس حفظ وضع موجود است؟

همتی: حفظ وضع موجود؛ اولین و مهمترین تلاش ما است، اما در کنار آن، افزایش. هر چقدر امکانات مالی به ما اجازه دهد، آن هواپیما‌هایی که می‌گویید می‌آیند می‌نشینند؛ طلا و غیره؛ اگر زیاد باشد ما هم می‌توانیم زیاد بدهیم، ولی اینها بیشتر خبر‌های سایت‌ها است، به اینها توجه نکنید، ولی ما از روش‌هایی داریم ارز تأمین می‌کنیم، فکر نکنند منظورم رمز‌ارز است، چون دیدم مسئولین آمریکایی می‌گفتند رمزارز‌هایشان را گرفتیم، ما اصلاً رمز‌ارز کار نمی‌کنیم، ما خیلی شفاف و راحت در همین مرکز مبادله ارز، ارز تأمین می‌کنیم. ان شاءالله در ادامه هم خواهیم کرد و شما نگرانی از این بابت نداشته باشید، ما تمام تلاش‌مان را می‌کنیم که ان‌شاءالله اوضاع از نظر اقتصادی تثبیت و رو به بهبود شود.

سؤال: در نگاه رئیس کل بانک مرکزی، آقای همتی، اصلاح نظام بانکی کجاست؟

همتی: واقعیت را باید بپذیریم که نظام بانکی ما مشکل جدی دارد، ناترازی بسیار جدی دارد و ما در این زمینه جدی هستیم. من اولاً باید از حجت‌الاسلام والمسلمین اژه‌ای؛ ریاست قوه قضائیه صمیمانه قدردانی کنم، همین امروز اتفاقی که افتاد و فردا هم ان‌شاءالله امضا می‌شود، از ۱۱۴ همت اضافه برداشتی که بانک ایران‌زمین داشت؛ یکی از بانک‌هایی که به شدت ناتراز است، با دستور ایشان و پیگیری قضات قوه قضائیه ما توانستیم ۷۵ همت از اموالش را به نام بانک مرکزی بگیریم، یعنی بخش مهمی و تا دو ماه دیگر ۴۵ همت بقیه را هم خواهیم گرفت و اموال‌ آنان شناسایی شده است. این در تاریخ بانک مرکزی بی‌سابقه است و این با کمک قوه قضائیه اتفاق افتاد. البته قوه قضائیه در خیلی زمینه‌ها به ما کمک کرد؛ در برگشت ارز کمک می‌کند، در برخورد با تعهدات ارزی کمک می‌کنند؛ همه اینها در ارتباط با تراستی‌ها خیلی به ما کمک می‌کنند، به هر حال اینها مسائل مهمی است که نشان می‌دهد اگر هماهنگی و همکاری بین قوه قضائیه، مقننه و قوه مجریه باشد، خیلی مسائل را باهم می‌توانیم حل کنیم. یکی یکی عرض می‌کنم؛ بانک‌هایی که برنامه اصلاحی می‌دهند، هر بانکی برنامه اصلاحی بدهد، شرایط خود را اصلاح کند، می‌پذیریم، کمک می‌کنیم اصلاح شود، ندهد، می‌رویم به سمتی که خودمان بدست بگیریم و آن را اصلاح کنیم، اگر هم نتوانستیم اصلاح کنیم، آنها را منحل می‌کنیم؛ یعنی اصلاً بانک مرکزی به هیچ وجه در ارتباط با بانک‌ها چه دولتی، چه خصوصی مماشات نخواهد کرد.

سؤال: همه بانک‌های ما نیاز به برنامه‌های اصلاحی دارند؟

همتی: خیر، همه نه، بخشی از بانک‌ها، مثلاً بعضی از بانک‌های ما خیلی روی‌پا و خوب هستند و هیچ مشکلی ندارند، ولی بخش قابل توجهی مشکل دارند؛ بعضی‌ها رفته زیر سرپرستی بانک مرکزی که تصمیم‌گیری می‌کنیم، بعضی‌ها هم ممکن است بروند زیر نظر بانک مرکزی، بنابراین ما به این نتیجه رسیدیم؛ بخش عمده‌ای از تورمی که در کشور شده، ناشی از اضافه‌برداشت و تخلفات و خلق نقدینگی بانک‌هاست و مطمئناً جلوی آن را خواهیم گرفت و به عنوان یک اصل در بانک مرکزی، اولویت یکم است که ان‌شاءالله این کار را انجام دهم و با برخورد با مدیرانی که تخلف کنند، متناسب با جرایم و تخلفات‌شان حتماً برخورد جدی با بانک‌ها خواهیم کرد.

سؤال: فقط در بانک مرکزی؛ چون تأکید شما این بود که در حوزه بانک مرکزی آن‌چه که اشاره می‌کنید برنامه‌ریز‌های بسیار خوبی است، که از پیشتر آغاز شده، الان هم ادامه می‌دهید، بعضی برنامه‌ها هم جدید است، برخی از برنامه‌ها حتی در ایام جنگ خداقوت دارد به شما از سوی مردم، مثلاً تأمین کالا‌های اساسی، بحث دارو و توجه دولت به این موضوع، اما مردم یک علامت سؤال دارند؛ کی نتیجه این اقدامات خوب را در سفره خودشان احساس خواهند کرد؟

همتی: عرض کردم، سفره مردم یعنی قدرت خرید بالای مردم. ما بعضی کشور‌ها فرض کنید در ترکیه وقتی تورم شد ۶۰ تا ۷۰ درصد، آنها هم داشتند، ولی بلافاصله آمدند حقوق‌ها را ۶۰ تا ۷۰ درصد افزایش دادند، افزایش بدهید، جبران می‌شود، مشکل ندارد، به خصوص که بخش دولتی آنها خیلی کم است، بخش خصوصی جبران می‌کند. مشکل ما این است؛ کسانی که درآمد ثابت دارند؛ یعنی آموزش و پرورش، کارگران، آن دهک‌های یک تا سه، کارمندان دولت یا نیرو‌های مسلح؛ اینها افرادی هستند که حقوق ثابت می‌گیرند، وقتی تورم شود، حقوق‌شان ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش پیدا می‌کند، این شکاف باعث می‌شود قدرت خرید پایین بیاید، پس ما دو کار باید کنیم؛ ۱- تأمین مالی برای بودجه و افزایش این حقوق‌ها باید داشته باشیم، ۲- باید آن تورم را کنترل کنیم که آن سمت بالاتر نرود، بنابراین هر دو سیاست الان در دولت پیگیری می‌شود؛ اول این است که ما جلوی تورم را بگیریم، نگذاریم فاصله زیاد شود، دوم برویم برای تأمین منابع قابل تکیه برای افزایش حقوق‌ها. اگر این اتفاق نیفتد، وضع مردم خوب نمی‌شود، وضع مردم موقعی خوب می‌شود که ما این دو کار را باهم بتوانیم انجام دهیم، شما اگر بخواهی حقوق‌ها را با چاپ پول افزایش دهی، دوباره تورم را موکول می‌کنی به شش ماه بعد، ما این کار را نمی‌خواهیم کنیم، برنامه ما این است که ان‌شاءالله بتوانیم با ایجاد رشد اقتصادی و روند مثبت به جلو برویم؛ البته با افت کردن این فضای انتظارهای مبهمی که وجود دارد، شرایط نه جنگ و نه صلح را اصلا به نفع اقتصاد کشور نمی‌دانم، این بسیار آسیب می‌زند به اقتصاد ما را. امیدواریم این شرایط بهتر شود، اما همان‌طور که گفتم با عزت و سرافرازی مردم عزیزمان اتفاق بیافتد.

سوال: در سرفصل مهم اعتماد مردم به شبکه بانکی کشور، شما به عنوان رئیس کل بانک مرکزی گزارش می‌گیرید که مردم چقدر به شبکه بانکی کشور اعتماد دارند؟

همتی: شبکه بانکی ما، چون محدودیت دارند در پرداخت اعتبارات، این هم عمدتا به خاطر ناترازی‌های شان، وقتی مردم مراجعه می‌کنند می‌بینند آن وام و امکاناتی که می‌خواهند نمی‌دهند و یا اذیت می‌کنند، بله اعتمادشان پایین است، من قبول دارم، خیلی اعتماد بالایی به سیستم بانکی ما، حداقل اعتماد نگوییم، خیلی دوست شان ندارند، ولی کارمندان بانک خیلی زحمت می‌کشند، واقعا زحمت می‌کشند، واقعا می‌بینیم و ممنونم از تلاش‌های شان، ولی دست آن‌ها هم خالی است، چرا خالی است، در یک مقطعی چندین ساله هی آمدید بانک‌ها را ناتراز کردید، دخل و خرج شان با هم نمی‌خواند، منابع کافی برای تامین مالی ندارند و اگر بخواهند منابع جدید تامین مالی کنند ما باید دست شان را باز بگذاریم، یعنی بگوییم بانک ایکس شما می‌توانید خلق نقدینگی کنید، این کار را بکنند باز هم تورم می‌شود.

ما در یک چارچوبی قرار گرفتیم پر از محدودیت ها، حل این معادله‌ای که چند تا مجهول دارد، خیلی سخت است، بنابراین شما می‌بینید الان بانک‌های بزرگی ما داریم ناترازند، یعنی مجبورند از بانک‌های دیگر استقراض کنند یا بیایند دست بکنند در جیب بانک مرکزی، اگر این کار‌ها را نکنند اصلا نمی‌توانند وام بدهند، بعضی از بانک‌های خصوصی، شرایط آن‌ها بدتر است.

الان برنامه‌ریزی که برای ناترازی بانک‌ها است، ما باید کاری کنیم که بانک‌ها اصلاح شوند که مردم از آن‌ها راضی‌تر شوند، این قول را می‌دهم که هم نظارت‌های خود را تشدید کنیم که کردیم و هم بتوانیم انتقاد‌های مردم و مواردی که مطرح می‌کنند، بتوانیم پیگیری کنیم و اداره نظارت بر بانک‌های ما آماده شنیدن شکایت‌ها است.

اصلا بخشی داریم برای شنیدن شکایت‌ها و دریافت شکایت، ان‌شاءالله بتوانیم زمینه‌های این نارضایتی مردم از سیستم بانکی به حداقل برسانیم، اما بپذیریم من از لحظه‌ای که آمدم به بانک مرکزی، من یک دوره‌ای بودم، ولی این دفعه از لحظه‌ای که ورود کردم، همین جور سروصدا و حوادث و جنگ و تحریم و محاصره این‌ها وجود داشت، اصلا نمی‌گذارند به بقیه چیز‌ها فکر کند، چون به قوت مردم باید فکر کنیم، به تامین ارز فکر کنیم، تورم را باید کنترل کنیم و بانک‌ها را هم باید کنترل کنیم.

البته معاونان ما هر کدام در رشته خودشان این کار را می‌کنند، اما قبول کنیم که یک مقدار محدودیت‌ها و منابع ما کم است، یعنی محدودیت‌ها زیاد است، منابع کم است، اما من بسیار خوشبین هستم که در آینده این شرایط تغییر خواهد کرد و شرایط بهتری ان‌شاءالله خواهد شد.

سوال: درباره سود بانکی تصمیمی گرفتید، برخی‌ها عنوان می‌کنند که قرار است سود بانکی افزایش پیدا کند؟

همتی: من خودم استاد رشته اقتصاد پولی هستم و سیاست‌های پولی را در دانشگاه درس می‌دهم، خیلی‌ها می‌گویند ابزار مهار تورم، نرخ بهره یا نرخ سود است.

خدمت همه عزیزان می‌گویم، آن چیزی که در کتاب‌ها و این‌ها می‌خوانیم، درست است، اما برای شرایط کلاسیک بانک و دنیا است، یک الزاماتی دارد، ما آن الزامات در داخل، وقتی که شما بخش مهمی از بانک‌های ناتراز هستند، نمی‌توانید از روش نرخ سود کنترل تورم کنید، بنابر این اگر بخواهیم از من این جمله را بشنوید، عرض می‌کنم نه، فعلا هیچ قصدی در مورد تغییر نرخ سود نداریم و همین برنامه‌ای که الان داریم ادامه می‌دهیم و ان شاءالله اگر آن الزامات آن فراهم شود، ممکن است این کار‌ها را بکنیم، اما الان فقط در حد مطالعه است و ابعاد آن را ببینیم. فعلا در کوتاه مدت، قصدی برای تغییر نرخ سود نداریم.

سوال: قرار است به همشهریان و هموطنان، کیف پول ایرانیان بدهید؟

همتی: کیف پولی یک چیز جالبی است، من دیدم یکی دو نفر از کارشناسان انتقاد کردند، آقای همتی چرا شما بر می‌گردید به عقب، کیف پول یک فناوری عقب‌تر از این شرایط است.

سوال: پس قرار است که این کیف پول را بدهید؟

همتی: بله، کیف پول را ما برای دوره اضطراری، طراحی می‌کنیم.

سوال: چقدر و چطوری؟

همتی: شرایط آن باید این جوری باشد، مثلا ممکن است خیلی چیز‌ها، پرداختی‌هایی که دولت انجام می‌دهد، از طریق کیف پول انجام دهد. حسن این کیف پول، آن است که اگر اینترنت مشکل پیدا کند، نظام‌های پرداخت مشکل پیدا کند، این مشکل پیدا نمی‌کند، ما برای شرایط اضطراری آماده می‌کنیم و باید داشته باشیم و کشوری که در جنگ است و همه انواع و اقسام توطئه‌ها علیه آن است، باید این پیش‌بینی را بکند.

این کیف پول، سیستم جدیدی از نظام پرداخت است که بر مبنای اپراتور‌های مخابراتی انجام می‌گیرد و ان‌شاءالله اگر دولت هر چقدر پول اضافه داشته باشد، بدهد، ما می‌ریزیم در این کیف پول، اما الان مردم همه به این کیف پول دسترسی دارند، آزمایشی کار می‌کنیم که به تدریج، بخش‌های مختلف که می‌خواهند پرداخت‌هایی بکنند، مستقیم به گروه زیادی می‌خواهند پرداخت کنند، از طریق این کیف پول‌ها ان‌شاءالله پرداخت شود.

سوال: چه اقدام‌هایی در این کیف پول تعریف می‌شود؟

همتی: عین کارت بانکی، شما می‌توانید پول خود را منتقل کنید، به محض اینکه شماره تلفن دوست خود را داشته باشید، آن جا بزنید، پول منتقل می‌شود به حساب، به کیف پول آن، الان کیف پول‌ها در جامعه زیاد است. کیف پول ایرانیان، مختص بانک مرکزی است.

سوال: درباره هر کدام، مفصل از شما سوال داریم، به علت مدیریت زمان و بهره‌گیری از این گفت‌و‌گو عبور می‌کنیم، اگر بپردازیم به دوران اخیر یعنی دوران ریاست شما بر بانک مرکزی و بخواهید دسته‌بندی کنیم موضوع‌های مختلف و برنامه‌ریزی‌های متفاوت شما و همکاران شما در بانک مرکزی، در چند موضوع مهم توضیح دهید که چه کردید و مهم‌ترین برنامه‌ریزی‌ها در بخش‌های مختلف با چه شاخص‌هایی الان قابل ارزیابی است؟

همتی: اول همه تلاش و مهم‌ترین هدف ما مهار تورم است، اصلا بانک مرکزی اولین وظیفه آن مهار تورم است که همه ابزار‌هایی که به مهار تورم منجر بشود، به کار بگیریم.

برای اینکه بتوانیم تورم را کنترل کنیم، باید نقدینگی را کنترل کنیم و فشار‌های هزینه‌ای که می‌آید، کنترل کنیم، یک راه آن، این است که بتوانیم از نوسان‌های نرخ ارز جلوگیری کنیم.

با حجم فشاری که در این مدت به بانک مرکزی و به سیستم مالی پولی کشور آمد، اقداماتی که ما کردیم، اقداماتی که همکاران ما کردند، به نظر من اقدامات قابل قبول و رضایت بخشی است از نظر بنده، ان‌شاءالله مردم هم راضی باشند، البته من می‌گویم، چون شرایط اقتصادی مردم بد شده و معیشت مردم سخت شده، گرفتار شدند مردم، هزینه‌ها رفته است بالا، ممکن است خیلی آن را احساس نکنند، اما می‌گویم همه تلاش خود را می‌کنیم که اتفاق بدتری نیافتد و بتوانیم کشور را اداره کنیم، همان‌طور که شما می‌بینید، شرایط پایداری در کشور از نظر اقتصادی ما داریم.

این مهم‌ترین وظیفه ما بود، به نظر من در این زمینه بانک مرکزی موفق بود.

تأمین ارز کالا‌های اساسی مهم‌ترین وظیفه ما بود، بلافاصله از دی و بهمن و اسفند که سیاست‌های جدید ارزی را شروع کردیم، بلافاصله ذخایر ارزی خود را افزایش دادیم، انگار یکی می‌گفت، پیش بینی می‌شد که جنگ می‌شود، ما در این دوران نیاز به ارز برای کالا‌های اساسی و دارو پیدا نکردیم و خودمان به حد وفور و به حد کفایت تأمین کردیم.

این هم یکی از موفقیت‌های بانک مرکزی بود، در مهار اضافه برداشت موفق بودیم و نگذاشتیم اضافه برداشت بی‌رویه برود بالا و ناترازی بانک‌ها را آغاز کردیم و یکی یکی مهار می‌کنیم.

این‌ها جزو کار‌های خوب ما است، درباره پرداخت‌های الکترونیکی ما نیاز داشتیم امنیت این شبکه‌ها را گسترش دهیم، شما می‌بینید دو تا اتفاق در بانک ملی و بانک صادرات افتاد و ما شرمنده مردم شدیم. من به عنوان رئیس بانک مرکزی.

سوال: بانک تجارت هم بود؟

همتی: درباره بانک تجارت زود برطرف شد، من از طرف بانک‌ها خودم عذرخواهی می‌کنم از مردم، مردم گرفتار شدند در این مدت، واقعیت این است، طوری بود که همه تلاش گروهی که نشسته بودند، توانستند آن را جمع و جور کنند، الان طراحی‌هایی کردیم که پشتیبانی‌های خیلی جدی بکنند، هم از نظر سخت افزاری و هم از نظر نرم افزاری و هم از نظر امکاناتی که باید برای جلوگیری از این هک‌ها و اقدام‌هایی که علیه بانک باشد، این را جدی دنبال می‌کنیم.

از همه مهم‌تر کمک می‌کنیم به دولت در تأمین مالی. این اشتباه نشود، کمک می‌کنیم، مفهوم آن این نیست که ما بخواهیم پول چاپ کنیم، نه، ما مقاومت کردیم.

همیشه می‌گویم شاید من بشوم آدم بد دولت که هر کس پول می‌خواهد، بگوییم شرمنده نداریم، چرا می‌گوییم نداریم، برای اینکه نمی‌خواهیم تورم برود بالا و می‌خواهیم تورم را مهار کنیم.

ان‌شاءالله همکاران ما در دولت عذر ما می‌پذیرند، کمک می‌کنند که بتوانیم از این شرایط به نحو احسن عبور کنیم، ان‌شاءالله وضع کشورمان به شرایط بهتر با سرعت بیشتری پیش خواهد رفت.

سوال: در دولت، فرماندهی واحدی وجود دارد برای اقتصاد؟ پیش از جنگ، یک سری نشست‌ها برگزار می‌شد برای این موضوع، اما به نظر می‌رسد که این نشست‌ها برگزار نمی‌شود، درست است یا نه؟

همتی: چرا، برگزار می‌شود، شاید تصویری این‌ها پخش نشود، فرماندهی اقتصاد همه آن رئیس جمهور است. فرمانده اقتصاد، رئیس جمهور هستند، ایشان نظرهای خود را می‌دهند و ما اداره می‌کنیم، بسته به موقعیت، یکی را تعیین می‌کنیم. در قضیه معیشت و کالابرگ و کالا‌های اساسی و تغییر نرخ ارز، مسئولیت کار را رئیس جمهور و دولت به بنده دادند و ما به سرعت کارهای آن را انجام دادیم که در اجرای آن مشکلی پیش نیاید.

در بعضی از مواقع با محوریت بانک مرکزی، ایشان محول می‌کنند، ممکن است با محوریت سازمان برنامه و بودجه باشد، ایشان محول کنند به سازمان برنامه یا با وزارت اقتصاد باشد، تقسیم کاری کردیم، هماهنگی است.

رئیس جمهور، بیشتر وقت خود را می‌گذارند برای این نشست‌ها و خودشان راهنمایی می‌کنند و در نشست‌ها به جمع‌بندی می‌رسیم.

سوال: خیلی متشکرم. ما چون رسانه هستیم، واسط مسئولان و مردم، شما تأکید کردید و گفتید که مردم.

همتی: شما خیلی خوب عمل کردید، اصلا خیلی تهاجمی نبود. ممنونیم از شما.

سوال: ما هیچ وقت تهاجمی نیستیم، زنده باشید، ما هر آنچه که می‌گوییم در دفاع از مردم و مطالبه‌های مردم است؟

همتی: شرایط کشور را رعایت می‌کنید، من ممنون هستم، چون من باید یک چیز‌هایی را بگویم و یک چیز‌هایی را نگویم.